چگونه اظهارنامه حقوقی تنظیم کنیم؟

نحوه تنظیم اظهارنامه

اوراق اظهارنامه در محل فروش تمبر و اوراق قضایی در مجتمع‌های قضایی در اختیار مراجعان گذاشته می‌شود. در صورتی‌که بخواهیم برای یک نفر اظهارنامه بنویسیم، باید مطالب خود را در سه نسخه تنظیم کنیم (برای هر نفر اضافی هم می‌باید یک نسخه اصلی تنظیم شود.) پس از تهیه برگ اظهارنامه، بایستی مطالب خود را در ستون خلاصه اظهارات بنویسیم. در نوشتن این مطالب بایستی کمال دقت را داشته باشیم چون هر مطلبی که قید می‌کنیم، از آنجایی که در نهایت ذیل آن را امضا خواهیم کرد، تحتت شرایطی اقرار محسوب می‌شود و ممکن است در دعوی طرف مقابل از آن بر علیه خودمان استفاده کند.

از طرف دیگر در برخی از موارد بایستی از ارسال اظهارنامه جلوگیری کنیم چون در نتیجه این کار طرف دعوا هوشیار می‌شود و اقدام به انجام عملیاتی می‌کند که موجب از بین رفتن حقوق ادعایی خواهد شد. مثلا اگر بخواهیم اموال بدهکار را از جهت اینکه بدهی خود را پرداخت نمی‌کند توقیف کنیم، با ارسال اظهارنامه، بدهکار از احتمال توقیف اموال خود آگاه می‌شود و اقدام به فروش، انتقال و مخفی کردن اموال خود می‌کند. نکته دیگری که در تنظیم اظهارنامه باید به آن توجه کرد، این است که از نسبت دادن جرم به طرف مقابل یا نوشتن اکاذیب خودداری کنیم، چون ممکن است تحت شرایطی به‌عنوان مفتری یا کسی که اقدام به نشر اکاذیب کرده است از سوی طرف مقابل تحت تعقیب کیفری قرار بگیریم.

گاهی اوقات همراه با اظهارنامه می‌خواهیم سند یا مال یا وجهی را به طرف مقابل تسلیم کنیم که در این صورت آن سند یا مال یا وجه را به مرجعی که اظهارنامه را برای ابلاغ به آن تسلیم می‌کنیم تحویل می‌دهیم تا تحت نظر و حفاظت آن مرجع قرار گیرد که در این صورت اگر امکان تحویل آن همراه با اظهارنامه به طرف مقابل باشد، به ضمیمه اظهارنامه تحویل وی داده می‌شود در غیر این صورت به طرف مقابل ابلاغ می‌شود که برای تحویل گرفتن آن به مرجع مزبور مراجعه کند. اما اگر ضمن قرارداد متعهد شده باشیم که این اقدام (تحویل دادن موارد مذکور) در محل و ترتیب دیگری صورت پذیرد، می‌بایست بر اساس قرارداد اقدام کنیم.

موارد مندرج در اظهارنامه

۱- مشخصات و اقامتگاه اظهارکننده: که در این قسمت اظهارکننده مشخصات خود شامل نام، نام خانوادگی و نشانی خود را قید می‌کند.

۲- موضوع اظهارنامه: عنوان مطلبی است که در متن اظهارنامه و قسمت خلاصه اظهارات شرح داده می‌شود.

۳- مشخصات و اقامتگاه مخاطب: که در این قسمت نام، نام خانوادگی و نشانی طرف خطاب اظهارکننده نوشته می‌شود.

۴- خلاصه اظهارات: در این قسمت اظهارکننده آنچه مورد نظر وی است و می‌خواهد به طرف دیگر ابلاغ کند، تشریح کرده و توضیح می‌دهد.

۵- خلاصه جواب: در این قسمت نیز دریافت‌کننده اظهارنامه، در نسخه‌ای دیگر از آن به اظهارات فرستنده پاسخ می‌دهد.

مراحل ارسال اظهارنامه

پس از تنظیم اظهارنامه، مبلغ ۵۰۰۰۰ ریال تمبر بر روی آن الصاق و آن را برای ابلاغ به مخاطب به دفتر دادگاه یا اداره ثبت اسناد محل تسلیم می‌کنیم. (در واقع در مجتمع‌های قضایی اظهارنامه‌ها برای ابلاغ به دفتر مجتمع قضایی تحویل می‌شوند و ۲۰ روز بعد  جهت اخذ نتیجه، به همان جا مراجعه می‌شود در اداره ثبت اسناد نیز دبیرخانه آن اداره یا محل خاصی در سیستم تقسیم‌بندی کاری متصدی این امر است.)

در صورتی که در این محل‌ها، دایره اظهارنامه وجود داشته باشد، به این محل مراجعه می‌کنیم. پس از تحویل اظهارنامه در سه نسخه به مرجع فوق‌الذکر، ابلاغ اظهارنامه از طریق اداره ابلاغ مرجع قضایی مورد نظر صورت می‌گیرد به این ترتیب که یک نسخه از آن به مخاطب اظهارنامه تحویل می‌شود و در نسخه‌های دیگر چگونگی ابلاغ اظهارنامه‌ها و پاسخ مخاطب (در صورتی که وی به اظهارنامه پاسخ داده باشد)، به صورت کتبی قید می‌شود و در نهایت نسخه‌های مزبور به آن مرجع مزبور اعاده می‌شود. بنابراین پسس از یک هفته تا ۲۰ روز از تاریخ تحویل اظهارنامه می‌بایست به آن مرجع مراجعه و یک نسخه از اظهارنامه را دریافت کرد. نسخه دیگر نیز در دفتر اظهارنامه بایگانی می‌شود.

پاسخ اظهارنامه

زمانی که اظهارنامه‌ای برای ما ارسال می‌شود، حتما لازم نیست بلافاصله به آن پاسخ دهیم چون امکان دارد به علت سرعت در پاسخ‌دهی، در پاسخ خود مواردی را ناشیانه ذکر کنیم که در اقامه دعوی از سوی طرف مقابل بر علیه خودمان مورد استفاده قرار گیرد بنابراین شایسته است که مامور ابلاغ را در انتظار نگذاشته و در فرصتی مناسب در یک اظهارنامه دیگر با طی مراحلی که گفته شد پاسخ دقیق خود را تنظیم کنیم و به اظهار کننده اظهارنامه اطلاع دهیم.

منبع: جامعه مجازی حقوقدانان

مطالعه بیشتر